Kyçu në rrugë

                                                                                                                                                                       Secila ditë e imja fillonte me- I dua grate e Shkrimtareve ! Tërë orën nuk flisnim për biografitë e shkrimtarëve por flisnin për gratë e tyre. Në hartime në teste kishte të bëjë pyetje vetëm me gratë e shkrimtarëve. Siq thonë- nxënësi është pasqyra e mësuesit ! Me këtë deri para do kohe nuk jam pajtuar por, kjo teza e arsimtarit të letersisë - I dua gratë e shkrimtarëve, kjo na pëlqente të gjithëve, si meshkujve ashtu edhe femrave. Dinim per gruan e Shekspirit , dinim letrat dashurore te tij, dinim per gruan e Dantes, të Choucerint, Servantesit , cka kishte të bëjë me gratë e tyre i dinim. Aq shumë na pëlqente kjo menyre e të mësuarit, sa që tërë ditën rinim me libra në dorë. Ishim kurioz se meqë për gratë e shkrimtarëve dinim shumë, donim që në librat e shkrimtarëve të gjejmë ndonjë element të grave të tyre. Nxënësit të cilët në fillim patën kritikuar, dhe patën kërkuar që ta largojnë nga puna arsimtarin e letersisë, sot ata janë nxënësit më të sukseshem rreth grave të shkrimtarëve. Kjo dashuri që kishim për gratë e shkrimtarëve bëri qe ti duam edhe shoqet tona, ndikoi që më shume ti duam nënat tona sëbashku me motrat tona. Nga te gjithe grate e shkrimtareve, nuk aritëm të gjejme asnjë element të ngjajshëm me gratë tona. Gratë e shkrimtarëve bënë që të shikojmë rreth e rrotulll vendit ku jetojmë e ta pyesim veten dhe menjëherë ti bindim gratë tona që edhe ato ta pyesin veten se pse nuk e lexojnë Shekspirin. Duke e lexuar Shekspirin do të marin informata për gruan e tij. Do të kuptojne se në cfarë rrethi ka jetuar ajo, se si prindërit e saj e kanë edukuar ate, se cfare sakrifica kanë bërë që vetëm e vetëm ta shkollojnë, që ti’a mbjellin në shpirt dashurinë ndaj librave, që ta pjekin intelektualisht dhe gjithë kontributi I prindërve të saj ka ndikuar që Shekspiri të dashurohet tek ajo, dhe ajo të bëhet gruaja e një shkrimtari për të cilën janë shkruar shumë libra, të cilit ia kanë lexuar dhe do ia lexojne librin. Se si është ndjenja ta ndash krevatin me një shkrimtar, se si është ndjenja të puthesh me një shkrimtar ate e din vetëm gruaja e shkrimtarit. Duke u marur me lexime duke hulumtuar rreth grave të shkrimtarëve më ka hasur që të lexoj se shkrimtarët nuk dashurohen. Nga kjo lind menjehere frika se mos vallë edhe vajzat e shkollës duke lexuar po ato libra të cilat lexoja dhe une, do të dëshpërohen nga shkrimtarët dhe nuk do të bëjnë vendosje jetësore që kurë në jetë të mos martohen me shkrimtar. Cka nëse unë një ditë do të vendos që të bëhem shkrimtar dhe duke e ditur që asnjë vajzë as që do të më shikon. Cka do të ndodh me gjitha ata lexues që lexojne ditën e natën duke e kerkuar inspirimin e tyre tek podrumi I shtëpise, mbrapa teatrit te qytetit, vendi I hyjnor I drogistëve, tek kafja e vogël me libra perreh dhe shërbyesja me buzëqeshje të ngrohte, që vetëm kur më shikon nuk dashurohem por e shikoj me një shikim të ftohur dhe menjëhere paraqitet dëshperimi I saj, më edhe musafirëve tjerë nuk u shërben me buzëqeshje, por u shërben me një shikim të ftohur njëlloj sikur unë. Dhe ajo e gjora  dëshpëruar nga reagimi im, duke jetuar në kushte të vështira, duke paguar paraqitjen e provimeve me të hollat që I fitonte duke punuar si shërbyese, do të degjoj se muajin tjeter I ka ndërprere studimet dhe është bërë një lypëse që kërkon të holla në qendrën e qytetit, jo që ka pasur kushte tejet të vështira jetësore por vendosja e saj duke I thyer të gjitha normat, dhe duke u ulur ditë për ditë, duke kërkuar nga njerëzit ndihmë, ishte vetëm e vetëm të fiton inspirim që të fillon të shkruan diqka, dhe pasiqë ta boton ate cka ka shkruar të më sjellë mua librin e saj dhe une të dashurohem tek ajo. Ajo si shkrimtare do ta din se une si shkrimtar nuk dashurohem, por edhe unë  e di se edhe ajo si shkrimtare nuk do jete e dashuruar ne mua, por duke e ditur se te qenit shkrimtar nuk do te dashurosh, mire do te ishte te bashkohem me nje shkrimtare e cila nuk do te me dashuron dhe nuk do ta dashuroj. Shkrimtarja do jete e vetmja zgjidhje per mua per arsye se do ta kuptojme njeri tjetrin, do ta respektojmë njëri tjetrin, do ti’a sjelle kafen e mëngjesit në krevat njëri tjetrit, në krevatin e nje cifti te cilet nuk jane te dashuruar por qe kuptohen njeri tjetri. Dy shkrimtarë që frikohen që të bëjnë fëmijë apo , dy shkrimtarë qe kur njërit I vjen inspirimi , njëri shikon ne dritare se mos valle po kalon ndokush dhe tjetri me shpejtesi shkruan qe mos te haron ate per te cilen ka dashur te shkruan. Nuk shkruajmë per diellin, hënën, shiun por për njerezit qe kishim rrotulloheshin pereth shtepise, per njerezit te cilet benin qe njeri shkrimtar te rin tek dritarja ti shikon dhe tregon se cfare jane duke bere dhe tjetri duke shkruar ate te cilen e degjon. Të rralla ishin ditet kur në shtepi ishim te dyte shkrimtarë që shkruanin njeri afër tjetrit në të njëjtën kohë, ishin të rralla për arsye se njerëzit të cilët shikonin kah shtëpia ndonjëhere shanin me zë të lartë nuk bënin të mundur që të shkuajmë të dytë në të njëjtën kohë. Ata shanin me zë të lartë, zëri I lartë përmbyllte edhe fqinjët të cilët jetonin afër shtepisë, keshtu qe zeri I tyre nuk I drejtohej vetem shtepise sone por edhe shtepive tjera. Ata qendronin aty perreth shtepive tona si në shi ashtu edhe në borë, te lagur sikur ato minjtë e kanaleve te jo-perndjekur nga macja e eger. Ata shanin duke u munduar të na dekoncetronin, ata duke ditur se shkrimtaret nuk martohen dhe nuk dashurohen mendonin se ne shtepi jam vetëm, nuk dinin se ne shtepi kam nje shkrimtare më të talentuar se une, nje shkrimtare që doli në qendër të qytetit si lypëse, pa pasur turp e ndihmuar me një copë bukë nga shoqet dhe koleget, vetem e vetem që të mbesë afër meje. Ato minjtë e lagur më shikonin por edhe une I shikoja nga  dritarja ditë a natë, por nuk e kishin të kuptuar se unë cfaredo shikoja njëkohesisht tregoja shkrimtares time cila shkruante fjalët e mia, shkrimtaren të cilën nuk e dashuroja por kënaqesha me te, se ajo ishte e vetmja e cila me kuptonte.

Ben Rexhepi

I ndreshmi Z.Shyti

Sot e mora kartvizitën e Zotërisë Suaj me të cilën më epshit sihariqin se ke në dorë disa letra të patriotit të vlershëm Josif Bagerit-shpirt-ndritur nga Reka e Dibrës. Ju siguroj se gëzimi em qe i pakufijshëm, pse për të ndjerin pak gja kemi mund me gjetë, mbasi nuk dijmë edhe adresën e dy djemve të vet që sot jetojnë në Sofje të Bullgarisë. Do t’ju jem shumë mirënjohës dhe këtë mirënjohje do ta çfaçim në librin që do të botojmë, në asht se Z.juaj do të kini mirësinë me na i dërgue ato letrat ose kopjet e tyre. Gjithashtu, ju lutem nxehtësisht, me na dhanë njfotim në asht se dini edhe mbi Laza Siljanin, Athanas Albanskin e të tjerë patriotë Rekas. Mirënjohja jonë ma e madhe do t’ju drejtohesh sikur edhe të na i dërgojshit edhe fotografinë e J.Bagerit, të cilën s’e gjejmë kërkund dhe mund ta kini Z.juaj në koleksionin tuaj. Me padurim presim përgjigjen e Z.juaj. Lutemi kini mirësinë me pranu nderimet e mia.

Haki Stërmilli

Kjo letër i është dërguar Ibrahim Shytit.

Nuk e kemi flamurin tonë por  e kemi terminologjine tonë dhe sinjalet tona të të folurit. Ndoshta ne jemi njerëzit të cilët do bëhen simbol i paqës dhe nderprerjes së përleshjeve njehere e pergjithmone, ndoshta fundi i konflikteve njerezore. Nuk duam as flamur e as simbole e as shtet e as kufinj e as histori , bile historia eshte gjeja te cilen e urejme me se tepermi. Nuk duam qe ta kthejme koken mbrapa kah eresira por para kah drita. Neve dritë dhe kopsht me lule e kemi cdo dite. Ne te gjithe kemi mesuar biologji dhe psikologji. E dime se ajri, uji , ushqimi dhe gjumi jane nevoja jetesore por ne më të menqurit vetes ia krijuam edhe nje nevoje pa te cilën nuk kishte gjasa te jetohej. Nuk mund te them se nuk jemi njerez, edhe ne jemi njerez por njerez te mvarur. Nuk na interesojne festat , nuk na interesojne  zgjedhjet parlamentare, nuk na interesojne  zbritjet e cmimeve, nuk na interesojne lajmet, ne nuk shikojme fare lajme , nuk na intereson televizioni se nuk shikojme televizion. Derisa per te tjeret televizioni ishte bere nevoje biologjike neve as qe na shkonte ndermend ndonjehere qe te shikojme. Kjo i bie se per nga nevojat biologjike jemi te njejte me te tjeret. Vetë ia mbjellëm trupit tone mvarshmërine e krijuar dhe tash ne vet duhet te vrapojme tërë kohen qe ta shuajme “etjen” e po asaj mvarshmërie. Futbolli apo ne pergjithesi sporti mund te them se nuk ekziston fare per ne, nuk mund ta parashikojme veten duke vrapuar pas nje topi i cili vetem rrotullohet e rrotullohet. Nuk kemi kohe që te vrapojmë pas gjerave tjera e posaqerisht pas topit, se ashtu vet ja kemi bërë  vetes qe te jemi tere kohen ne vrap pas asaj të ciles mvaret jeta jone. Nuk kishim kohe qe ne vend te fjales “jetë” te krijonim nje fjale tjeter pasiqe ne nuk jetojme sikur te tjeret, koha që kalon nga mengjesi deri ne mbremje thjesht nuk ështe jete por ështe vrapim. Jetojme ne kapitalizem, e dime qe nese deshiron te mbijetosh duhet që ti hapish kater sy, duhesh te jesh super-aktiv, por vrapi ynë dhe rreziku qe bejme tere kohen i thyen te gjitha normat e kapitalizmit. Por vrapojme pas asaj pa te cilen nuk mund te jetojme, vrapojme pas “jetes”sone. Embeltoret i vizitojme pak si shpesh. Sidomos mezi presim qe te na vjen vera dhe ti shijojme akulloret. Eshte interesant me lypësit neper rrugë, prej te gjithe njerezve kane shpresa se do u japin dicka, por kur njëri prej neve kalon afer tyre, ata ulin koken. Edhe lypesit ishin ne gjendje te na dallonin nga te tjeret. Mos valle e dinë qe jemi tere kohes ne vrap dhe thone qe ndoshta nuk kemi kohe as qe ta fusim doren ne xhep e tu japim diq. Nuk na interesojne festat kombetare , më mire thene festat kombetare  shendroheshin ne festa personale. Ne raste festash, deri sa te gjithe mblidheshin pereth ndonje figure kombetare per te festuar ne festonim ne shtepite e te gjithe atyre qe kishin dalur per te festuar. Në festat kombetare ne festojme  nga dy here. Njehere ne shtepite e atyre që festojne dhe te dyten here ne shtepite tona. Patjeter e kam qe ta veqoj se ne festen e parë ne shtepite e atyre qe festojnë kalonim shume bukur. Aty ne raste fati, nese ndodhte ndonje shampanje apo ndonje birrë nga frigoriferi ne aso raste ato ishin festa më te veqanta per shkak se festonim duke pirë dhe per shkak se veq më kishim siguruar jeten tone per  nje periudhe kohore. E dashuria ime ishte mbesa e  njërit i cili ma kishte vrare gjyshin tim, ishte mbesa e njërit i cili ma kishte perdhunuar gjyshen time, që shpesh më bën te dyshoj qe mos vallë jam nip i atij qe ma kishte perdhunuar gjyshen, dhe gjyshja nga frika që kishte apo më mire thënë nga turpi, nuk kishte mundur që ta bën publike perdhunimin që i ishte bërë. Mos valle gjyshi kishte kuptuar per kete gje dhe duke dashur qe ta vrase perdhunuesin, bie i vrare nga vet ai ! Keto mendime më vinin, pas periudhes “kopshti me lule”. “Kopshti me lule” ishte nje periudhe per te cilen duhesh sakrifikuar shume, dhe duhesh qe te dorezohesh nga te gjitha obligimet jetesore, dhe ta largosh turpin nga trupi. Nese deshiron qe ta perjetosh se paku njeher ne jete kete periudhe ta papershkruar duhet qe ti thyesh te gjitha normat njerezore, dhe nese e provon njeher mbetesh percdoher. Te gjithe fqinjet , kusherinjte , te afermit e ndoshta-perdhunuesit të gjyshes time, ishin sikur une. Kjo eshte per arsye

»»»

As nuk dinim asgje per majmunet, as qe kishim degjuar ndonjehere. Ne ishim vetem nje grup njerez te cilet, si duket ishim te vetmit ne bote. Po nuk dinim asgje per boten, e vetmja gje qe dinim ishim ne. Ishim ne kerkim te krijimit. Çfaredo qe ndodhte çfaredo ndryshimi qe benim si duket ishte e para here, kete e kishim te kuptuar ngase nuk kishte askush qe te jepte ndonje kritike ndaj  ne ose thjesht ndaj ndryshimeve te cilat u beheshin nga ana jone. Ishim te paret dhe ishim vetem ne. Gjuhen te cilen e flitnim per neve ishte gjuha me e kuptuar dhe me e mire, nuk e kuptuam nje gje se mendimi yne pozitiv per gjuhen tone ishte vetem per shkak se nuk kishte gjuhe tjeter apo per shkak se kishim respekt te veçante ndaj gjuhes sone te embel. Nuk mund te dilte ndonje gjuhe tjeter ne ndonje skaj tjeter te botes dhe ti beje konkurence gjuhes sone, thjesht nuk mundej. Kete nuk e thonim nga dashuria qe kishim nga ghuha por i kishim frike konkurences. Ndoshta kishim plot te meta, por nje gje e dinim se gjuha jone ishte nje gjuhe e paster pa mangesi. Me ardhjen e gjeneratave  tjera disi gjerat po shihen se kane filluar te ndryshojne. Femite tane te posalindur te cilet meritonin gjithçka, kur ishin ne hapat  para  të të folurit fillonin menjehere me disa fjale te cilat nuk i perkasin  nje femije te vogel. Por kjo nuk ishte ndonje rrezik per gjuhen tone. Ishim ne qe i mesonim ata femije te cileve ua mbjellnim ate respektin ndaj gjuhes. Kishim vetebesim ne vete por gjithashtu kishim besim edhe te femijet tane. Femijet tane ishin me te miret, nuk do te kete sikur ato. Para se te flasim diçka mendonim mire se nese benim ndonje gabim gjate te folurit. Atehere puna nuk ishte mire, kishte teper kritika ne disa raste edhe denime. Denime edhe ate te ashpera, vetem per shkak te moskujdesjes ndaj gjuhes sone te lavdishme. Meqenese duhej te tregonim kujdes ndaj gjuhes atëhere sigurisht qe duhej te kalonte nje kohe e gjate derisa te arinim ne ate  grade qe ta keshillonim ndokend tjeter, zakonisht ndonje me moshe me te vogel, ne permisimin e fjalorit. Keshtu qe ne duhej tere kohen te meremi me gjuhen tone. Çka ndikonte  qe te gjithe te meremi me gjuhen tone? Gjuha eshte gjuhe, mund te mesohet edhe pastaj çka ? Në rrethin ku jetonim kishte lloj-lloj njerez. Disa ishin tipa nervoz por te ndershem dhe krenar me gjuhen e tyre, disa ishin njerez të bute, kishin frike edhe nga zhurma qe krijohej gjate te ecurit. Ajo nuk ishte hecje por vrapim, ne kohen tone nese nuk i kryen punet me vrapim ajo nuk ishte pune,ishte thjeshte nje dembelizem. Te rralle ishin tipat e ngadalshem, ata ose ishin femije te vegjel ose te moshuar. Duhej  te vrapoje, konkurenca ishte e madhe. Konkurenca ishte gjithkund dhe per gjithçka. Nuk kishte njeri qe thonte nuk mund të bej nje gje, se eshte rende per ta bere. Konkurenca me e madhe ishte prap ne gjuhen. Ne konkurence disa ishin me te mire disa me te dobet. Kush ishin ato me te miret ne konkurencen e gjuhes? Gjuha mesohet dhe pastaj çka? Me te miret ne konkurencen e guhes ishin ato te cilet krijonin fjale te reja , fjale te cilat nuk kane qene ne perdorim. Ai i cili e krijonte ndonje fjale, ai e mbante me vete ,,librin e fjaleve”. Ne kete liber ishin te regjistruara te gjitha fjalet te krijuara si dhe regjistroheshin ato fjale te posakrijuara. Deshira me e madhe e fjalekrijuesve ishte qe kush do ta mbante me teper ,,librin e fjaleve”. Nese ky liber mbahet nje kohe te gjate te ndonje person atehere kjo do te thote se fjalekrijuesit ose nuk po angazhohen më me krijimin e fjaleve te reja ose më e kane krijuar bindjen se gjuha u kompletua dhe më nuk ka nevoje te krijohen fjale.  Ajo cka i shtynte njerezit te mos ndalen dhe te vazhdojne me punen e fjaleve, ishte vetem deshira e madhe per ta mbajtur ,,librin e fjaleve” . Njeriu i cili  vetem nje here do të kishte arritur ta krijonte nje fjale ai respektohej tere jeten, tere jeten ishte i repektuar nga te gjithe. Per te gjithe ishin te regjistruar se kush sa fjale ka krijuar. Ai i cili ishte ne vendin e pare te listes ai ishte edhe udheheqesi i te gjitheve njerezve aty perreth dhe normal i vendit. Kjo ishte menyra se si të zgjedhet kryetari apo udheheqesi ynë. Secili kishte mundesi të behej kryetar, ishte etje e madhe per tu bere udheheqes i ndokujt, ishte etje e madhe per ta komanduar ndokend, kjo eshte edhe arsya pse te gjithe vraponin. Te gjithe e kishin mundesine te behen kryetar vetem duhej pak te punonin. Kokurence kishte teper duehej teper te punohej. Kryetari ishte ai ligjvenesi , ai edhe pergjigjej per krejt aty çka ndodhte apo çka kishte per te ndodhur. Dy njerez ishin ata te cilet teper respektoheshin , aty ishte kryetari si dhe mbajtesi i ,,librit me fjale”. Fjala e posakrijuar njehere duhej te filtrohej tek kryetari dhe mandej shenohej ne ate liber. Per tu  bere mbajtes i librit ishte pak me lehte sesa të arrish ne graden e kryetarit. Ishte nje gje se nese vinte ndonje talent i cili me shpejtesi bente teper fjale dhe arrinte tek grada e kryetarit me te cilin rast e rezonte nga vendi , kryetari i teper i respektuar menjehere binte ne nje grade teper te ulet, nese donte pak te arrinte ne poziten e meparshme mvarej vet nga ai. Ishte klasa e ulet , mbajtesi i librit dhe kryetari. Kryetari pasiqe largohej nga pozita e larte nuk do te thote qe  ai nuk respektohej më, perkundrazi ai me veq kishte siguruar respektin jetesor nga te tjeret por vetem nje gjë ndryshohej vetem pozita. Ishin disa çaste qesharake. Kishte rast qe kur ndonjeri kishte zbuluar ndonje fjale ai nga gezimi i madh duke bertitur e tregonte me zë flajen e posa zbuluar dhe ndonjeri aty afer e kishte degjuar dhe çfare behej mandej? Dy persona me fjale te njejta paraqiten tek kryetari i respektuar. Tash kujt ti besohet njerit apo tjetrit. Njeri thote une ky tjetri thot nuk eshte e vertete une e kam zbuluar, ne kesi rasti mos te jesh ne lekure te kryetarit. Nuk ishin te ralla keto raste. Çfare ishte vendimi i kryetarit per kete problem. Ai  ju mundesonte te dyve nje periudhe kohore qe ta zbulojne edhe ndonje fjale te re dhe se kush prej tyre do të zbulonte i pari ai do ti mirrte te dyja fjalet per vete, edhe fjalen e posakrijuar edhe  fjalen prej dy personave. Keta te dyte tash ishin vrapuesit me te mire te kerkimit te fjales. Rastet e ketilla ndoshta sillnin probleme por ishte edhe nje lloj mesazhi per te tjeret se mos te nguten ne momentin e zbulimit te ndonje fjale. Por te mjeret ishin vetem ne nxitim, vertet ishte teper gezim i madh ne aso momente, nuk mundet ta kontrollon veten njeriu. Kishte njerez te cilet ishin teper te koncentruar dhe qe kishin vetebesim. Kishte njerez qe ne aso momente te krijimit e kontrollonin veten sepse kishin frike edhe nga vet gruaja e tij se mos valle po shkonte gruaja e vet e jetes te kryetari me fjalen e burrit te saj. Kishte çka nuk kishte.  Te gjithen  e bente ose deshira per kariken e kryetarit ose deshira per te krijuar fjale me te cilin rast fjalet e tij do te shenohen në  ,,librin e fjaleve” . Kishte gezime e gezime. Nje gezim tjeter ishte qe kur ndokush ne ndonje grupim te njerezve e degjonte fjalen e tij ai person ishte teper i  gezuar. Gezim i madh, gezim e cila te shtynte te vazhdosh te punosh. Ishim njerezit me te gezuar ne bote, ishte e vertete se nuk kishte njerez tjere ne bote ishim vetem ne apo mos valle nuk dinin so ndoshta ka edhe nerez tjere ne ndonje skaj tjeter te botes? Koncentrimi i madh ne gjuhen nuk na lejonte qe ta lodhim trurin per keso pyetje. U mbanin manifestime e manifestime. Ishte kryetari i njejte. Kishte shume kohe qe e shihnim nje fytyre e shinin te njejtein kryetar. Çfare ndodhte me gjuhen, mos filluan njerezit te mos tregojne interes per gjuhen, mos valle u harxhuan fjalet, apo ndoshta u zbuluan te gjitha fjalet dhe me nuk kishte çfare te zbulohet?  A thua gjuha u kompletua , a thua i erdhi fundi gjuhes , por qak me neve jeta na kalonte duke studijuar gjuhen jetonim per gjuhen dhe jeten e jepnim per gjuhen. Gjuha dhe asgje tjeter. A kishte ndonje gje me interesante se gjuha jone? Njerezit po rrotullohen e rrotulohen ne vendin e njejte, duke  lodhur mendjen  , duke groupuar gropa e gropa me duart e tyre te shgaravitura vetem per qellim qe te vine deri te ndonje fjale e re por nuk kishte asgje. Numri i gropave rritej e rritej por numri i fjaleve rrinte, nuk levizte fare. Çfare duhet bere nuk dinte askush. Asgje perveç gropa e gropa, i ureja teper ato gropa te mallkuara kur i shihja ato gropa aty lexoja nje lloj dobesimi te popullit tim, si duket gjithe qendrimi i popullit tim qe kishte per gjuhen tone te lavdishme po bie ne ato gropa te mallkuara. Ah i ureja teper ,  ureja saqe nese kisha ndonje fuqi te madhe dhe vet ta bej nje grope shume te madhe dhe nese populli im do ta shihte gropen time do të mbaronin me gropimet e tyre dhe me shprese qe prap do te vazhdonin te krjijonin fjale te tjera. Asgje , rezultat ende nuk kishte, gezimet u humben , vetem nje gje mbeti dhe ai ishte kryetari. Kryetarit i mbeten te gjitha meritat, te gjitha te ariturat i takonin atij per shkak se ai kishte treguar rezultat me te mire gjate gjithe kohes. Frika ishte se pas vdekjes se kryetarit si do te vjen deri te zgjedhja e kyetarit te ri ? Ketu ishte e gjithe frika, se më per gjuhen e kishim te kuptuar se eshte nje gjuhe e pasur pa mangesi dhe si duket nuk  ka nevoje me diçka qe ti shtohet.  Ishte me se e qarte se njerezit nuk ishin edhe aq te koncetruar ne krijimin e ndonje fjale tjeter kurse kujdesja ndaj gjuhes ishte teper e madhe. Veçanerisht ishim te kujdesur te femijet e posalindur te cileve u duhej tu mbjellej respekti ndaj gjuhes gjithashtu edhe kujdesja ndaj saj. Ata ne hapat e tyre të të folurit benin gabime por prinderit ishin ata te cilet menjehere intervenonin ne permisimin e tyre. Femije si femije ne hapat a pare të të folurit e kishin te qarte se gjuha e cila flitej mes moshatareve te tyre ishte me disa gabime, por gjuha e cila flitej nga te rriturit e dinin se eshte a paster. Femijet ne ndonje prezence te ndonje te rrituri kur donin te flitinin diqka ata gjate mendonin se po te gabonin i priste denimi. Zakonisht denoheshin kur benin te njejtin gabim. Por çfare na shtynte qe të tregonim gjithe kete respekt ndaj gjuhes sone? Ne shikonim gropat tona të bera nga vet duart tona , ato gropa  para nje periudhe kohore nuk ishin gropa, po thjesht ishte nje pjese toke a paperpunuar por e bere grope vetem per shkak te shprehjes te nje nervozizmi njerezor. Gropat na dhane pergjigjen e rendesise se gjuhes sone te lavdishme. Te gropat ne gjetem pergjigjen. Nese para  berjes se gropave ishte nje toke e paperpunuar atehere gjenerata qe dote vine nuk do dine se ka egzistuar nje toke e rrafshte, ata do te mendojne se gjithmone kane qene keto gropa. E njejta ishte me gjuhen tone, nese nuk e ruanim gjuhen tone edhe ajo do te hidhej nje dite ne grope dhe sigurisht qe do te mbetet aty tërë kohen. Njeheri ureja keto gropa te mallkuara por kihsa nje arsye por mandej fillova ti pelqej se na dhane nje pergjigje e cila ishte shume e rendesishme per ne. Shikohej nje lloj pushimi te njerezit. U ndaluan më gropat , u ndalua akcsoni drejt zbulimit te fjaleve, tash mbeti vetem kujdesja per të. Ishim te lumtur edhe per kete. Ishte teper veshtire te vime deri ne kete pozite por tash na priste edhe nje veshtiresi ende me e madhe. Pak me heret te gjithe ne ishim te koncentruar ne krijimin e fjaleve te reja e tash jemi te koncetruar ne permisimin gjate te folurit. Kryetari ishte teper i repte si çdo tjeter para tij. Te gjithe gabimet te cilet u benin gjate te folurit iu dergonin kryetarit. Ai mandej mirte masa per ate person. Kujdesja ishte e shkalles se larte. Femija per babain tregonte gabimin, nena per vajzen e vet tregonte gabimin , kujdesja e gjuhes ishte mbi te gjitha. Bile gabimtaret gezoheshin qe mirnin denime per arsye se me asnjehere nuk do ta benin gabimin e njejte. Te gjithe mendonin se si do te vjen deri te zgjedhja e kryetarit te ri. Nuk dinim se çfare duhet bere. Ky i fundit ishte ne gjendje te keqe shendetesore dhe e kishim te  te qarte se me veq sa nuk i kish ardhur fundi. Te gjithe bisedonim per kete gjë. Ndodhi si ndodhi kryetari na shkoi. Teper e vajtonim. Ishte njeriu me merita me te larta, asnjehere nuk do te harohet. E futem ne toke dhe vetem nje gure te bardhe ia venduam ne krye te kokes. Disa vajtonin si njeri , disa vajtonin se me nuk kishte kush qe do te vendos denime gjate te gabuarit te gjuhes. Vajtime e vajtime. Asnjeri nuk e hapte gojen. Kaloi nje kohe e gjate po folur fare. I

»»»

Flitnin teper pa pushim, kishin shume deshire te flasin. Flitnin e flitnin. Te rralle ishin ato te cilet degjonin per shkak se  te gjith flitnin. Nga kjo paraqitet brengosja e degjuesve. Te mjeret, vetem shqisa e te degjuarit ju punonte, por e kishin zemren e vendosur te cilen zemer nuk kishte asgje dhe askush çka mund  ta ndryshonte. Ata flitnin e flitnin, shume fjale, teper fjale, ky ishte shkaku qe nuk kuptoheshin ndermjet veti, teper fjale. Nuk kishin një njeri i cili vendoste, nuk respektoheshin fjalet e asnjerit, te çon  mendjen se aty ishin njerezit me te ditur ne bote dhe pasiqe ishin me te diturit tash secili prej tyre mbante tezën e vet, mundoheshin te tregoheshin se kush eshte me I mençur se kush e ka me mire, I thonin ne sy pa kurfare respekti- Mos se je gabim , fjale dhe vetem fjale. Nese ne ndonje grupim te tyre ishte ndonje historian me shkolle te kryer ai nuk e kishte te drejten e fjales te tregonte diçka per histori per shkak se veç me aty kretj ishin bere histoiane. I mjeri historian vetem ai e din se si ka aritur deri te ai titull por prap se prap ne fund nuk dinte asgje. Nese ne ndonje grupim te  tyre ishte ndonje mjek , menjehere aty te paraqiten sa  njerez ishin aq mjek i ke menjehere aty. Te vetmit te cilet i respektonin keta historiane keta mjek…. ishin degjuesit. Degjuesit ishin te vetmit te cilet parashtronin pyetje te cilat ishin teper te shkurta, ishin te vetmit te cilet dinin te benin vlersime dhe dallime. Por te mjeret asnjehere nuk mirnin pergjigje. Aty kishte teper shume pergjigje , sa njerez ishin aq pergjigje degjohehin. Ishin njerez  me krejt-profesione. Nga bisedat e rralla te degjuesve , biseda teper te rralla, flitnin per disa shaka qe ishin bere per njerezit  e gjithdishem. Njehere degjuesit flitnin se nese hapet tema per pilotet e aeroplanave çfare do thonin. Njeri prej degjuesve u pergjigj- E diini se çdo thone? Do thone, pilot,  profesion me i lehte nuk ka, automobilat ne toke aeroplanat ne ajer asgje nuk ka tragjike bile pilot i aeroplanave eshte me lehte per shkak se nuk ke ndalesa nuk te pengon asgje, nuk ke semafora , nuk ke nevoje te frenosh , pune teper e lehte. Degjuesit kur degjuan kete shpjegim i besuan shokut te tyre per shkak tek ato gjithqka ishte e mundur. Ata nuk kishin çka nuk dinin, krejt i dinin , nuk ishte i kote emerimi i degjuesve ndaj tyre ,,te gjithditurit”. Deshira e tyre per te folur ishte teper e madhe. Aty ishte krejt koncentrimi i tyre. Deshira e madhe e tyre ishte grumbulimi i tyre , kurse deshira ende me e madhe ishte debati qe zhvillohej mes tyre. Nuk meritohej te thuhet debat. Nuk ishte debat. Debati i kishte rregullat e veta kur njeri flet tjeret degjojne deri ne momentin kur ta mbaron. Debati i tyre nuk i kishte keto rregulla. Çudia me e madhe do te ishte  çfare pasqyre do te kete nese thiren ne ndonje debat televiziv disa prej ketyre folesve. I mjeri gazetar , i mjeri gazetar  i cili prej gjitha pyetjve te cilat i ka ne rend ti pyes ai sigurisht qe vetem  te paren do te jete ne gjendje  ta parashtron per shkak se pastaj fillojne pergjigjet tyre te pakryera, kritike dhe lufta e tyre qe cila do te jete me e pranueshme dhe kuptohet fituese ne ate debat. Debati mes tyre nuk ishte ndonje bisede mes nje grup njerezve por ishte lufte, ishte nje lufte e vertete , nje lufte me fjale . Ne fund te debatit te tyre dilte vetem nje  i gezuar nuk kishte mundesuar te dalin me teper te gezuar. I gezuar ishte ai i cili ishte me i suksesshem gjate bisedes se tyre, jo me teper per shkak se aty ishte secili per vete, nuk kishte pajtim mendimi kishte vetem: Gabim  e ke , nuk pajtohem, po te ishte ashtu nuk do ishte keshtu bla bla bla. Nuk brengoseshin fare per kohen, per te nesermen se a jane neper puna apo jo. Afrimi i mengjesit pak fillonte ta qeteson biseden e nxehte, fillonte te zbutej situata. Te folurit ishte pasioni i tyre, por a e dinin se çka flitnin? A dinin se çfar kritikonin, perse kritikonin? Si duket nuk e dinin,per shkak se sikur ta dinin nuk do te ishte e njejta situate. Njeriu kur kritikon ai e din perse e kritikon, duhet te kete njohuri pak si teper per shkak se mandej duhet ta mbron gjene e thene, per shkak se mandej duhet te ballafaqohet. Ishte nje vend ku nuk kishte top-tema. Ne ndonje vend top-teme eshte politika, ne ndonje vend top-teme eshte religjioni por ketu nuk kishte top-tema, per çfaredo teme ishin te gatshem te diskutonin, nuk i pritonin fare kesaj pune. Ishte nje karakteristike se sa do qe kundershtoheshin neper debatet e tyre interesante ishte dita e neserme. E nesermja ishte sikur nuk ka ndodhur asgje. Interesante per shkak se nese takoheshin dy njerezit te cilet ne diten e kaluar ishin kritikuar ashper at ate nesermen flitnin sikur nuk ka ndodhur asgje, bile mund te shikohej nje pershendetje me entuziazem sikur te ishin miq shume te mire te cilet respekoheshin njeri me tjetrin teper shume. Ndonjehere degjuesit habiteshin edhe ate teper. Shpeshhere pyesnin veten?

»»»

Ata ishin vetëm trembëdhjetë, jo me shume. Jo nuk jane trembëdhjetë, jo janë, diskutonin e diskutonin por Rroni vetem shikonte . I shikonte ato, i pëlqente tepër/shume të rinte me to. Nga ndonjëherë bënin edhe numrime të po atyre rokerave. Aritën në përfundim se qyteti i  madh i  fëlliqur kishte vetëm trembëdhjetë rokera. Papritmas dëgjohet një zë – Jo nuk jane aq, nuk ështe e vertetë – Ja, unë jam i katërmbëdhjeti. Në atë moment njeriu nuk dinte se ç’të bënte për shkak se ishte një moment serioziteti por, Rroni duke shikuar buzëqeshjen e njërit prej atyre nuk mundte më ta mbante veten. Numri trembëdhjetë dhe vullneti i  tjetrit që të jetë i  katërmbëdhjeti tregonin shume gjëra. Aty ishte vullneti i  po këtyre rokerave për të bërë diqka, ku e vërteta qesharake ishte se aty nuk kishte asgje te bërë, por Rronit i pëlqente  vullneti i tyre, një vullnet që vinte nga thellësia e zemrës në të cilin rast ishin në gjendje të sakrifikonin çdo gjë deri sa të vinin deri ne realizimin e diçkaje. Ishin disa njerëz të cilët Rroni i urente tepër. I urente per shkak se me fjalët e tyre boshe, nuk kishin lidhje çka flitnin mundoheshin që mundi i tyre  prap se prap  të bie në ujë. Ata  të paditur kur shihnin ndonjërin prej tyre fillonin përshëndetjet e tyre mallkuese- Satanist !

Pikërisht kjo fjalë tregonte njohuritë e tyre. Rroni i shikonte por i mjeri nuk kishte force që ti ndalonte këto gjëra, prandaj edhe arsyeja e vetme që kudo që shikonte ndonjërin prej tyre  e përqafonte, i perkrahte i respektonte. Roni ishte një djal me karakter të lartë. Kur dëgjonte aso gjëra i shkonte mendja te të 60-at, vitet e arta të Roc’n Rollit. Iu kujtonte Jannis Joplin mbretëreasha e Blues-it e cila i përballoi shumë gjëra por prap se prap luftoi deri në fund dhe ia arriti qellimit . Kur Joplin filloi të vishet Oldfashion  krejt Porth Arthuri u ngrit në këmbë, bile edhe gazetat shkruanin – Joplin duhet larguar, ajo do te jetë degjenerim ajo do të jetë shkatrim i shoqërisë. Nuk u ndal, jo nuk u ndal shkoi deri në fund. Keqtrajtimet që ju bënë Joplinit në  vitet e 60-ta, Rroni as që nuk ishte i lindur por atij i vinte keq për shkak se pse tash ne vendin e tij po bëhen këso keqtrajtime. Pse jemi kaq mbrapa?

Njëhere Rroni ishte në bisedë me profesorin e tij. Bisedonin e bisedonin kur profesori i tij po ja tregonte një rast që kishte pasur me një nxënës. Kishte hyrë në klasë profesori dhe po shikon një nxënës me veshje jo të zakonte, në momentin kur e shikoi menjëherë e pyeti- Çka je ti ?j’u kishte përgjigjur – Unë jam Roker. Profesori një here e kishte shikuar me sy poshtërues dhe me tepër seriozitet. Por papritmas profesori kishte filluar duke qeshur –Roker, ahaha. Në atë moment nuk i kishte majftuar vet-buzëqeshja por edhe kishte kërkuar edhe perkrahjen e nxënësve të tjerë aty përreth. Rroni e dëgjonte por edhe ai vet qeshte me veten e tij. Bisedonte me vetveten. Po a nuk ishte po ky professor i cili mburej që e kishte pasur nxënës po atë Roker? A nuk ishte po ai profesor që sapo dilte po ai Roker në ekranet televizive njeriu me të cilin ishte aty menjëhere i tregonte se ky është nxënësi im. Kur ishte në fazën fillestare kërkonte përkrahjen e nxënësve tjerë që ta poshtërsojnë e tash krenar që e kam pasur nxënës. Njeri pa qëndrueshmëri! Rroni ishte rritur me tingujt e kitares, gati se në çdo bisedë nga dashuria e madhe që kishte për atë instrument e shihte të nevojshme që ta përmend. Ishte fakt që njerëzve iu u pëlqente tepër kur ai fliste. Ndoshta për të vetmen arsye se iu tregonte fakte  të vërteta, fakte që kur iu tregonte ata qeshnin por me nje qeshje habitëse turpëruese. Një e vërtetë interesante ishte që kur Rroni filloi të interesohej për këtë instrument, në kohen kur filloi ta kërkonte pa durim u ballafaqua me  shumë çudira. Rroni ishte në kërkim të Kitares së tij të dashur. Çdonjërin pyeste se ku mund ta gjente atë instrument. Bile për shkak etjes së madhe që ta siguronte edhe prej njeriut më të rëndomtë të qytetit kërkonte ndonjë informatë. Ishte takuar me një djalë dhe si zakonisht Rroni menjëhere interesohej për instrumentin e tij. Ai djal i tha se kishte një Kitare në shtëpinë e tij. I tha se do t’ja sjell në mbrëmje. Durimi po e mbyt Rronin. Përfundimisht  djali arriti. Rroni u takua me të dhe kur pa u befasua, u befasua aq shumë jo nga gëzimi por nga marrëzia në duart e tij nuk ishte Kitara e tij e dashur por vetëm një Mandolinë të cilën në atë moment e quajti të mallkuar. Në keto momente befasuese Rronit i sillej ne kokë një këngë nga Jericho e titulluar ,,Do t’i tregoj mikut tim se jam për Perëndim”  këngë e cila fillon me fjalët – fjalët që më bëjn të qesh, jan fjalët që më bëjn të qaj” dhe sikur e kishte zakon, çdo këngë që i hynte në krye e këndonte tërë ditën. Një arsye  tjetër që Rroni i respektonte këto Rokerë ishte edhe për shkak te qëndrueshmërisë së tyre. Çdonjëri prej tyre jetonte në një rreth ku nëse je Roker, sipas tyre nuk beson në Zot, nuk lahesh nga një muaj.Po ata Rokerë trashigimtar të Morison-it, Hendrix-it jetonin të lumtur siç donin ato por sikur Jaggeri në skenën e tij. Të bëhesh Roker dhe në të njëjtën kohë të shoqërohesh me një prej tyre do ishe top-temë e ditës. Ndoshta për shkak numrit të tyre të vogël ishin këto rezultate dhe atyre iu duket  tepër jo e zakonte kur të shohin njërin prej tyre. Një tjetër karakteristikë e tyre që i linte shumë mbresa Rronit ishte zgjuarsia. Ishin të informuar për aktualitetin, për botën. Në debate ishin shumë te sukseshëm saqë rrallë herë dilnin të mundur. Ta mbushin mendjen se këta persona kan lexuar kanë lexuar sa nuk ka. Gjithmonë Rroni e pyeste veten prej nga gjithë kjo zgjuarësi e tyre?

»»»